Weet je nog 50 jaar geleden?

Tienertoer in het Spoorwegmuseum. Wat dat is, Tienertoer? “Een gevoel. Lekker met de trein reizen. Gaan en staan waar je wil.” Zomaar één van de reacties uit de tentoonstelling ‘Tienertoer’ die vanaf 14 april te zien is in het Spoorwegmuseum. In 1969, dit jaar precies 50 jaar geleden, introduceerde NS voor het eerst de Tienertoerkaart. Het was direct een succes.

Het Spoorwegmuseum blikt terug op de introductie van de Tienertoer en verzamelde tientallen bijzondere, ontroerende en grappige verhalen van tieners die, vaak voor het eerst, op reis gingen zonder hun ouders. Glunderende ogen en warme herinneringen: vijftig jaar na de introductie van de Tienertoer maakt de marketingstunt van de Nederlandse Spoorwegen nog altijd veel los. Het Spoorwegmuseum wijdt een tentoonstelling aan het ooit zo populaire fenomeen. Utrecht ‘Er is nog nooit zo veel belangstelling geweest voor de opening van een tentoonstelling’, vertelt Evertjan de Rooij, woordvoerder bij het Spoorwegmuseum. Driehonderd personen worden zondag verwacht bij de inwijding van expositie Tienertoer. Tienertoer leidde tot romances en kilometervreters.

Persoonlijke verhalen

De kern van de tentoonstelling bestaat uit de verhalen van de reizigers zelf. Een oproep leverde tientallen reacties op. De filmpjes, dagboeken, foto’s en treinkaartjes van tienertoerders uit de jaren 70, 80 en 90 zijn te zien in de tentoonstelling. Gerry Voskamp (1978 t/m 1980): “Het spoorboekje was onze ’Bijbel’. We plozen de dienstregeling na en schreven op hoe laat we waar wilden zijn, hoe vaak we moesten overstappen en op welk perron onze volgende trein zou staan.” Lekker ver treinen naar het Zuiden, naar Valkenburg. Genieten van de Limburgse vlaaien, de grotten en de kabelbaan.”

De geschiedenis van de Tienertoerkaart

Op 24 mei 1969 introduceerde NS voor het eerst de Tienertoerkaart. In dat eerste jaar konden kinderen en jongeren in de leeftijd 8 tot 20 jaar met de kaart, voor slechts twintig gulden, acht dagen lang onbeperkt met de trein door Nederland reizen. Tijdens de zomervakantie van 1969 kwam de verkoop van de Tienertoerkaart goed op gang, er werden maar liefst 85.000 kaarten verkocht. Het idee om nieuwe doelgroepen tijdens de rustige daluren de trein in te krijgen met goedkope kaartjes en abonnementen was al zo oud als de spoorwegen zelf. Al vanaf het prille begin boden de Nederlandse spoorwegmaatschappijen goedkope kaartjes aan voor mensen met een kleine beurs. De tentoonstelling toont met reclamemateriaal en bijzondere affiches deze ontwikkeling bij de spoorwegen om ook minder draagkrachtige doelgroepen de trein in te krijgen. Met de Tienertoer richtte NS zich specifiek op een jongere doelgroep, dit waren tenslotte de reizigers van de toekomst. De Tienertoer werd door de Marketingafdeling van NS uitgebreid gepromoot met prachtige slogans. Zoals ‘Liften voor een krats’ of ‘Tienertoer, zo zie je nog es iemand’. Vanwege de teruglopende belangstelling werd de Tienertoer in 1994 afgeschaft. In 2012 blies NS weer nieuw leven in de Tienertoer, die sinds 2016 Jongerentoer heet.