Vroege vogels gratis met de trein

Het nieuwe jaar is weer begonnen met files. In 2007 weer tien procent meer als in 2006. Ongetwijfeld gaat die stijging door in 2008. Voor oplossing van dit probleem wordt vooral gekeken naar rekeningrijden. ‘Laat automobilisten extra betalen op tijden en plaatsen waar te veel verkeer komt, dan gaat een deel van die autorijders kiezen voor rijden op andere tijden en plaatsen en wordt het wegennet meer gelijkmatig gebruikt.’ Die extra betalingen worden gebruikt voor extra wegstroken en wegen.
Grootste probleem is dat het jaren gaat duren voor de voorgenomen 4,5 miljard extra investeringen in wegen (alleen al in de zone Almere-Amsterdam-Schiphol) vertimmerd zijn. Bovendien wordt ‘extra betalen’ ervaren als een straf. Is het niet beter een middel in te zetten dat direct effect heeft en dat ervaren wordt als beloning? We weten bovendien uit ervaring (kijk bijvoorbeeld naar de vakantieperiodes) dat files verdwijnen zodra een klein percentage auto’s van de weg verdwijnt.
In Australië wordt zo’n middel ingezet met als direct effect een kleine verschuiving in het gebruik van de weg op ‘filetijd’, dat tevens als beloning ervaren wordt. Waarom volgen wij dat voorbeeld niet?                                                   Foto: NS

Voorstel: Begin een proef op de spoorlijn Lelystad-Almere-Weesp naar Schiphol en Amsterdam. Maak die lijn gratis (alleen in die richting!), voor iedereen, maar alleen voor treinen die aankomen op Schiphol voor 07.32 uur en Amsterdam CS voor 07.30 uur. Dat zijn 3 sneltreinen vanuit Lelystad en 8 stoptreinen vanuit Lelystad/Almere. Enkele duizenden stoelen. Het zal (net als in Australië) ongetwijfeld sommige automobilisten-forenzen verleiden vroeger op te staan en de trein te nemen. Zij beginnen al vroeg te werken en gaan dus rond 15.00-16.00 uur weer terug naar huis (en betalen dan wel). De NS vult ‘gratis’ zijn lege stoelen in de zeer vroege treinen naar Amsterdam en Schiphol. Maar ook de lege stoelen in de middag-daluren, die ook toch al rijden, niets extra kosten, en die nu geld gaan opleveren.. De forens betaalt geen ochtendreiskosten meer, zit rustig in de trein, en verbijt zich niet in de file. De enige te verwachten extra kosten voor de NS zijn de vermoedelijk noodzakelijke verlenging van de laatste ‘gratis’-trein voor half acht in de ochtenduren. Dat zijn alleen materieel-kosten, want ook in een verlengde dubbeldekker rijdt toch slechts één conducteursduo mee, en de materieelkosten vormen slechts 20 procent van de totale kosten, die verlenging is dus relatief goedkoop. Het grootste voordeel voor de forens is zijn keuzevrijheid, die kan elke dag vrij kiezen: de vroege trein nemen of toch met de auto gaan.

Een utopie? Melbourne doet het, ‘free train travel for early birds’ vanaf januari 2008, tests zijn begonnen. Het bespaart de reizigers tot $1100 per jaar. En er wordt vanuit gegaan dat het, afgezien van die laatste ‘gratis’-trein, geen extra kosten meebrengt.

Dr. Michel van Hulten, Email: michelvanhulten@planet.nl, www.gratisopenbaarvervoer.nl

Dit artikel staat ook in Het Parool van maandag 7 januari 2008

2 Comments

  1. klinkt goed , al zouden de werkgevers wel er voor moeten zorgen dat de “zaak” eerder open is.

    ik forens elke morgen per tram van rijswijk naar denhaag centrum en bij ons gaat de zaak pas om half 8 open , en ik pak de tram van 7:17 en ben dan net om 8e op mijn werk.

    die tram zit meestal al redelijk vol waar ik op stap ( halte of 7 voor het eindpunt ) nog voor aller hij in de stad is want dan is het echt dringen ( bijna altijd staan ).

    als je het voorbeeld hierboven zou moet volgen dan zou de “zaak” dus eerder open moeten anders schiet het nog niets op , vind een tijd van tussen 7 en 8 gratis rijzen een stuk realistischer , heeft ook geen gevolgen voor de openingstijden van bedrijven.

    maar wat ik wel wrang vind is dat de mensen zoals mij die al jaren de auto laten staan , en sterker nog zoals mij bewust geen outo hebben !! en altijd met het ov gaan , en nog eens in de buurd zijn gaan wonen van een ov knoopunt , hier weer eens totaal door ondzien worden !!!

    zou graag eens zien dat de mensne die al jarenlang het goede voorbeeld geven eens tegemoed word gekomen , al dan niet door fixe kortingen of gratis rijzen !!

    met de komst van de OV-chip zouden mensen zoals mij hierdoor beloond kunnen worden als ze een geregistreerde kaart nemen zoals mijn voordeeluren kaart , of een htm abonnement.

    Via deze weg zouden bepaalde mensen “kortingen” op hun rijs kunnen krijgen omdat ze ; of veel in het ov zitten ( bijv min 5 dagen per week ) , of juis op sommige tijden geheel gratis kunnen rijzen.

    Je zou via deze weg ook ander mensen die nu de auto nemen kunnen aanmoedigen / verlijden , vooral als er tv reclames komen waar duidelijk woord ; aangeduid dat hoe meer je met het ov gaat je des te meer kans maakt op minder kosten te maken door trugave cq kortingen.

    De overhijd doet gewoon te wijnig , bijv gesteggel over de tram door leiden en zo , daar mag geen diskussie meer over zijn !!

    Dat ding moet er gewoon komen , en op nog wel meer plaatsen ook !!!

    Mobiliteid moet gegarandeerd zijn , en dat kan allen door een NOG BETER OV !!

    De nederlander moet ook af van de EGOISTISCHE gedachte dat een prive voertuig vanzelfsprekend is !!

    De overhijd moet tevens ook zorgen dat ELK OV VOERTUIG !! geschikt is voor mindervalieden , zodat echt IEDEREEN !!! in het zelvde voortuig zit !!

    Mijn menig is dat de samenleving meer en meer zig terugtrekt in zigzelf , en dat woord aangemoedigd door de overheid door sociale zaken zoals de zorg te privatizeren !!

    Het zou beter zijn als iedereen arm , rijk , valiede of mindervalieden in een landelijk dekkend netwerk ov systheem zat , dat van deur tot deur werkt.

    Het zou de sociale controle ten goede komen , en mensen meer bewust maken van elkaar , het fijd dat we hier samen met elkaar leven en niet steeds IK IK IK !!!

    Het zou de gehele samenleving verbeteren !!

    Wanneer zijn we klaar ??
    als je geen auto meer nodig hebt voor prive verkeer !!! tot dan vald er nog veel te verbeteren !!!!

    Jammergenoeg gaat het altijd veel te langzaam , en is burocratie blijkbaar belangrijker.

  2. In Dublin zijn ze het voorbeeld van melbourne gaan volgen. De DART(stadslijn)service van 05.45am en 9.15 vanaf Greystones via Dublin naar Malahide en de service van 20.35 van Howth via Dublin naar Greystones is gratis maar niet op zon en feestdagen. Dit initiatief komt van een minister die in Nederland voor het ministerie van verkeers en waterstaat heeft gewerkt.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.